Omschrijving 
De bijzondere deelcollectie van het RHCe bestaat uit tientallen kindertekeningen, foto’s en documentatiemateriaal over de Tweede Wereldoorlog. De tekeningen zijn vlak na de Tweede Wereldoorlog gemaakt door leerlingen van het St. Catharinalyceum, die in de tekenles van Karel Vermeeren de opdracht kregen om hun eigen oorlogservaringen uit de Tweede Wereldoorlog op papier te zetten. Het was een bijzondere opdracht, want tekenen in het onderwijs was toen nog vooral bedoeld om de oog-handcoöridinatie te oefenen. Kinderen tekenden dan ook voornamelijk voorbeelden na. Sommige oud-leerlingen konden zich deze tekenopdracht daarom goed herinneren.

De tekeningen verdwenen in de vergetelheid en doken pas weer op bij de overdracht van de nalatenschap van Vermeeren (1912-1998) aan het RHCe. Ruim dertig tekenaars zijn getraceerd. Allemaal vrouwen, want het St. Catharinalyceum was een meisjesschool. Aan de hand van hun eigen tekening vertellen ‘de meisjes van toen’ over hun oorlogsbelevenissen. Door al deze verhalen is een schat aan kleine geschiedenissen gekregen. Sommige verhalen zijn ontroerend, hartverwarmend, aangrijpend of zelfs grappig: de oorlog was niet alleen maar ellende.  

Collectie kindertekeningen W.O.II beschikbaar via onderwijsplatforms LES2.0 en ED*IT Basis
Als eerste regionale archief sloot het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) zich met de collectie kindertekeningen en foto's uit de Tweede Wereldoorlog aan bij ED*IT Basis en LES2.0, twee online leermiddelen voor het basis- en voortgezet onderwijs van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Vanaf 18 september 2011, de datum waarop Eindhoven zijn bevrijding door de geallieerden vierde, kunnen niet alleen docenten en leerlingen uit Eindhoven, maar uit heel Nederland kennismaken met de bronnen die deze bevrijding herdenken. De collectie wordt in ED*IT Basis en LES 2.0 verrijkt met leermateriaal voor leerlingen uit het primair en voortgezet onderwijs.

Zelf lessen arrangeren
Docenten en leerlingen kunnen in LES 2.0  zelf bronnen uit de verschillende collecties combineren. Van het uitvoeren van een zoekactie tot het zelf produceren van tijdlijnen, presentaties, dossiers en lessen. LES 2.0 biedt de collectie van het RHCe aan naast collecties van andere erfgoedinstellingen, en verrijkt deze collecties door ze op elkaar aan te sluiten, te koppelen aan vakgebieden en te voorzien van educatieve beschrijvingen. De prachtige tekeningen en foto’s uit de collectie van het RHCe verlenen authenticiteit aan de verhalen over de Tweede Wereldoorlog. Dit wordt nog versterkt door bronnen van andere erfgoedinstellingen over deze periode. Denk aan de foto’s van het Nationaal Archief, de artikelen van Geschiedenis Innl (Nationaal Historisch Museum) en de vele historische programma’s uit de collectie van Beeld en Geluid.

Zelf lessen arrangeren kan op www.les20.nl

Kant-en-klare erfgoedlessen ‘De meisjes van toen’
In de erfgoedlessen ‘De meisjes van toen’ gaan de leerlingen zowel beschouwend als inhoudelijk aan de slag met tekeningen van hun Eindhovense leeftijdsgenoten uit 1947 en 1948. Op deze manier leren leerlingen op een andere manier dan gebruikelijk veel over de Tweede Wereldoorlog.

Docentenhandleiding bij de lessen
Naast de werkbladen voor de leerlingen, is er een docentenhandleiding beschikbaar. Hierin wordt per les een beschrijving gegeven met leerdoelen en achtergrondinformatie.

Mogelijkheid plus-traject
In de docentenhandleiding zijn extra, optionele opdrachten opgenomen. Deze opdrachten zijn niet opgenomen op de werkbladen van de leerlingen. U kunt deze optionele opdrachten toevoegen aan de lessen als extra verdieping.

Tentoonstelling
De erfgoedlessen De Meisjes van Toen horen bij de tentoonstelling en de catalogus 'Niet bang zijn, het gaat voorbij'. De tentoonstelling is inmiddels voorbij en de catalogus uitverkocht, maar beiden zijn nu via een webexpo beschikbaar op www.eindhoventoen.nl. Hoewel het educatieve programma zo is ontwikkeld dat het ook los van de tentoonstelling kan worden gebruikt, is het een absolute aanrader om samen met de klas de webtentoonstelling te bekijken.

Rondleiding
Wilt u graag naar het RHCe komen met uw klas? Het RHCe geeft ook rondleidingen. In de rondleiding kunnen we extra aandacht besteden aan de tekeningen van De Meisjes van Toen, waarvan de originelen in één van de depots liggen. Wilt u met een groep leerlingen komen, dan horen wij dit graag van tevoren.

Leerdoelen

• Leerlingen leren gefundeerd hun mening te vormen.
• Leerlingen leren verbanden leggen tussen de Tweede Wereldoorlog en nu.
• De leerlingen leren dat fascisme nog altijd gemakkelijk een voedingsbodem vindt.
• Leerlingen leren zich in te leven in hun leeftijdsgenoten die opgroeien ten tijde van oorlog.
• Leerlingen krijgen inzicht in de historische context van de Tweede Wereldoorlog.
• Leerlingen krijgen meer begrip voor de - vaak moeilijke - keuzes die mensen in oorlogstijd moeten maken.
• Leerlingen leren tekeningen te beschouwen (kunstbeschouwing).
• Leerlingen ontdekken dat er vaak meer in een tekening zit, dan op het eerste oog lijkt.
• Leerlingen leren veel over de Tweede wereldoorlog, door naast beschouwend ook inhoudelijk aan de slag te gaan met de tekeningen van hun leeftijdsgenoten uit 1947-1948.
• Leerlingen leren dat veel informatie niet op internet staat.
• Leerlingen leren verschillende soorten bronnen te bestuderen.
• Leerlingen leren samenwerken, organiseren, plannen, overleggen en luisteren (alleen als ze in groepjes aan deze opdracht werken).
• Leerlingen leren verhalen te gebruiken als informatiebron (oral history).
• Leerlingen leren om de juiste vragen te stellen.
• Leerlingen leren zo objectief mogelijk te luisteren naar anderen.
• Leerlingen leren om objectief te schrijven.
• Leerlingen leren hoe ze een interview moeten verwerken tot een product (een werkstuk, een artikel, etc.).
• Leerlingen leren samenwerken, organiseren, plannen, overleggen en luisteren (alleen als ze in groepjes werken).

Doelgroep
Voor alle scholen en leerjaren geschikt. Het niveau kan namelijk worden aangepast.

Produkten

• kant-en-klare erfgoedlessen ‘De meisjes van toen’, inclusief docentenhandleiding en mogelijkheid plus-traject
• zelf lessen arrangeren via online onderwijsplatform LES 2.0
• rondleiding door het archief met speciale aandacht voor de kindertekeningen
• bezoeken webexpo
• IN ONTWIKKELING: kant-en-klare digitale lessen

Discipline
Cultureel erfgoed

De erfgoedlessen zijn uitermate geschikt voor het vak geschiedenis, maar ook voor de vakken maatschappijleer, Nederlands en de kunstvakken. Maar uiteraard mogen ook andere vakgroepen gratis gebruik maken van de erfgoedlessen.

Periode
In overleg

Kosten
Gratis

Locatie
Op school
Een rondleiding door het archief behoort tot de mogelijkheden.